วันนี้ได้มีโอกาสไปที่ กรมทรัพย์สินทางปัญญา ครับ ที่ต้องไปก็เพราะว่าเป็นส่วนหนึ่งของวิชาเรียนครับ
โดยมีพี่ธนิฏฐา สิทธิมงคล บรรยายเรื่อง “การคุ้มครองลิขสิทธิ์โปรแกรมคอมพิวเตอร์” ครับ
จริงๆ แล้ว สิ่งที่พี่พูด มันก็คือเนื้อหาของ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พุทธศักราช ๒๕๓๗ และมีการอ้างถึง พระราชบัญติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.๒๕๕๐ ด้วยครับ
แต่วันนี้ผมได้ความรู้ใหม่ๆ มาค่อนข้างเยอะครับ
- สิ่งที่ไม่ใช่ “งานลิขสิทธิ์” คือ อัลกอลิทึม (algorithm) โครงสร้าง (structure) ความคิด ขั้นตอน (sequence) กรรมวิธี ระบบ (system) หลักการ วิธีใช้หรือทำงาน แนวความคิด ทฤษฎี การค้นพบ
- ตัวอย่างสิ่งที่ไม่ได้รับการคุ้มครองลิขสิทธิ์ เช่น ชื่อหนังสือ ชื่อเพลง สูตรอาหาร คำขวัญ พล็อตเรื่อง เทคนิควิธีการ วิธีจัดการธุรกิจ รูปแบบอักษร(Font ประเด็นนี้เดี๋ยวจะพูดถึงต่อไปครับ)
- ลิขสิทธิ์คุ้มครองโดยอัตโนมัติ คือ ไม่ต้องจดทะเบียน ไม่ต้องโฆษณาก่อน ไม่ต้องบันทึกลงสื่อใดๆ เช่น ผมเขียนโปรแกรมขึ้นมาชุดหนึ่ง ผมไม่จำเป็นต้องนำไปจดลิขสิทธิ์ แต่ชุดโปรแกรมนั้นจะเป็นลิขสิทธิ์ของผมในทันที หรือ การบันทึกจากการแสดงสด ลองคิดดูซิครับ ถ้าเกิดว่าลิขสิทธิ์ไม่ได้คุ้มครองโดยอัตโนมัติ ในการแสดงคอนเสิร์ต ถ้ามีการถ่ายวิดีโอไว้ ใครเอามาจดลิขสิทธิ์ก่อน ก็จะได้มา (ถ้าเป็นแบบนี้คงบ้ามาก)
- การโฆษณา ไม่ได้หมายความว่า การโฆษณาผ่านโทรทัศน์ อย่างที่หลายๆ คนเข้าใจ แต่มันคือ การทำสำเนา แจกจ่าย หรือทำให้ปรากฎแก่สาธารณะตามจำนวนสมควร (แล้วแต่กรณีไป ระบุแน่นอนไม่ได้ว่าจำนวนเท่าไหร่)
- การโอนลิขสิทธิ์ ต้องทำหนังสือ ลงลายมือชื่อผู้โอน ผู้รับ และกำหนดระยะเวลา
- เจ้าของลิขสิทธิ์เป็นของลูกจ้างได้ ถ้าไม่มีการโอนลิขสิทธิ์ เช่น คนวาดการ์ตูน บริษัทสามารถเอาการ์ตูนที่วาดไปเขียนและขายได้ แต่ไม่มีสิทธิ์ที่จะเอาภาพวาดนั้นไปทำเป็นตุ๊กตา แล้วเอาไปขายได้ (ซึ่งจริงๆ แล้วผมคิดว่า ขึ้นอยู่กับตอนที่เราทำสัญญากับบริษัทตอนที่เราสมัครงานมากกว่า)
- การให้ใช้ผลงาน สามารถทำได้โดยตกลงกันเองได้ พูดปากเปล่าได้ โดยไม่ต้องทำหนังสือสัญญา
- หนังสือ ซื้อมาแล้ว ให้เช่าได้ แต่ วิดีโอ โปรแกรม ซื้อมาแล้วให้เช่าไม่ได้
- ผู้สร้างสรรค์ผลงานสามารถแสดงตอนว่าเป็นผู้สร้างสรรค์ได้ เช่น คำร้อง ทำนอง เรียบเรียง ในเพลงต่างๆ
- การละเมิดโดยตรง คือ การกระทำแก่งานโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ เช่น คัดลอกเพลงจากแผ่นแท้
- การละเมิดโดยอ้อม คือ การกระทำแก่งานเพื่อหากำไรโดยผู้กระทำรู้หรือมีเหตุอันควรรู้ว่า งานนั้นเป็นงานละเมิด เช่น คัดลอกเพลงจากแผ่นปลอม
- คุณเชื่อหรือไม่ว่า การละเมิดโดยตรง(ละเมิดขั้นต้น) มีความผิดน้อยกว่ามากกว่า การละเมิดโดนอ้อม(ละเมิดขั้นรอง) (จ๊าก - -’) ขนาดพี่คนที่บรรยายยังแปลกใจเลย
- จากกรณีข้างบนผมก็เลยคิดเหตุการณ์สมมติขึ้นมาว่า ถ้าผมต้องการคัดลอกแผ่นเพลงจำนวน 100 แผ่น ผมก็คัดลอดกจากแผ่นแท้มาเพียงหนึ่งแผ่น แล้วผมก็ทิ้งแผ่นแท้ไป แล้วอีก 99 แผ่นผมก็คัดลอกจากแผ่นที่หนึ่ง ที่ผมได้เตรียมไว้แล้ว เท่านี้ผมก็โดนความผิดโดยละเมิดโดยอ้อม (เพราะโทษเบากว่า อิอิ ช่องโหว่ทางกฎหมาย)
- เพิ่งเคยได้ยินคำว่า วิศวกรรมย้อนกลับ ลองคลิกเข้าไปอ่านดูนะครับ
- “ในกรณีที่นิติบุคคลกระทำความผิดให้ถือว่ากรรมการหรือผู้จัดการทุกคนเป็นผู้ร่วมกระทำความผิด เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่า ตนไม่รู้เห็นหรือยินยอมกับการกระทำของนิติบุคคล” ข้อสันนิษฐานความรับผิด
- การส่งไฟล์ที่ผิดกฎหมาย แบบ Peer to Peer (โหลดบิต) ถือว่า “ผิดกฎหมาย”
- จะดำเนินความผิดแก่ผู้ละเมิดลิขสิทธิ์ได้ต้องมีผู้เสียหาย
- เทคนิคการป้องกันการคัดลอก ให้แอบใส่สิ่งแปลกปลอมเข้าไป
- ถ้าผู้เสียหายต้องการจะแจ้งความ มี 2 วิธี คือ ให้ประสานกับฝ่ายปกป้องฯ กรมทรัพท์สิน หรือ แจ้งความกับตำรวจโดยตรง
- แนวทางการแก้ไขปัญหาเรื่องละเมิดลิขสิทธิ์ คือ มีจัดการบรรยาย และการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อที่จะให้เห็นถึงความสำคัญของการละเมิดลิขสิทธิ์
โอ้ว! เยอะมาก แต่นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งครับ ที่ผมอยากจะแชร์แบ่งปันความรู้ให้กับคุณ
ขอบคุณ ผศ.ดร.สมชาย นำประเสริฐชัย ครับที่ติดต่อให้พวกผมได้ไปฟังบรรยายในครั้งนี้ครับ
ขอบคุณพี่ๆ ทุกคน ที่ให้ข้อมูลที่มีประโยชน์ครับ
ขอบคุณ นิว พลอย แชม์ เก่ง ที่คอย ไม่งั้นคงต้องไปคนเดียว
ขอบคุณเพื่อนๆ ที่ให้โอกาสผมได้ถาม (เกือบจะไม่ได้ถามอะไรแล้ว)
ขอบคุณครับ
ปล. ขอติดเรื่อง Font ไว้ก่อนนะครับ ต้องรีบไปอ่านอัลกอ เพื่อนรออยู่ จ๊ากก..
